• Haber
  • Probiyotik mi, prebiyotik mi, postbiyotik mi? Hangisi ne işe yarar?

    Üç “biyotik” nedir farkları ne?

    Postbiyotik nedir?

    Bakteriler bağırsakta yaşar ama esas iyilik, onların ürettiği maddelerdedir. Bunlara postbiyotik denir. Örneğin:
    – Bütirat: Bağırsak hücrelerinin ana yakıtıdır, inflamasyonu azaltır
    – Asetat & propiyonat: Bağışıklığı destekler
    – Laktat: Asidik dengeyi korur

    Postbiyotikler; artık kapsül formunda da satılıyor. Özellikle antibiyotik sonrası bağırsak yenilenmesinde kullanılır. (Nature Microbiology, 2023)

    Probiyotik alırken yapılan 5 yaygın hata

    1 Etiketine değil içeriğine bakmadan almak
    – “Probiyotik içerir” yazan her ürün etkin değildir. Tür ve suş bilgisi olmalı.
    2 Yanlış zamanda içmek
    – Aç karnına alınan bazı probiyotikler mide asidinde ölür.
    3 Her gün aynı türü kullanmak
    – Farklı bakteriler farklı görev görür. Sürekli aynı suş flora dengesini bozar.
    4Prebiyotik takviyesi olmadan kullanmak
    – Bakteri aç kalır, tutunamaz.
    5 Her soruna “probiyotik iyi gelir” sanmak
    – Bazı vakalarda (örneğin SIBO) probiyotikler zararlı olabilir. (Mayo Clinic, 2023)

    Takviye yerine doğal yoldan almak mümkün mü?

    Evet. Ama her form her zaman yeterli değil.
    – Yoğurt ev yapımıysa, çoğu bakterisi midede ölür.
    – Kefir daha dirençlidir, ama günlük tüketim gerekir.
    – Turşu faydalıdır ama aşırı tuz içerir.
    – Probiyotik içeceklerde şeker çoktur.
    Güvenilir kapsül takviyeleri, ihtiyaç halinde kontrollü kullanılabilir. Ancak hekim veya diyetisyen onayıyla.

    Bugün deneyebileceğiniz 3 şey

    1 Ev yapımı prebiyotik destek
    – 1 yemek kaşığı çiya tohumu.
    – 1 tatlı kaşığı keten tohumu.
    – 1/2 muz
    – 1 su bardağı kefir
    Hepsini blenderdan geçir, kahvaltıda iç. Lif + probiyotik + dirençli nişasta sağlar.
    2 Yemekten önce sirke 1 yemek kaşığı elma sirkesini 1 bardak ılık suya ekleyip yemekten 10 dakika önce iç. Mide asidini dengeler, probiyotiklerin geçişine yardımcı olur.
    (Johns Hopkins Nutrition Studies, 2023)

    3 “Kefir Shot”
    Günde 100-150 ml sade kefir içmek, sindirim ve serotonin üretimi için etkili bir takviyedir. Tercihen gece yatmadan 1 saat önce alınır.

    Postbiyotik hangi durumlarda faydalı?

    – Antibiyotik sonrası bağırsak yenileme.
    – İshal sonrası toparlanma.
    – Sızdıran bağırsak sendromu.
    – Düşük bağışıklık, tekrarlayan enfeksiyonlar.
    – Probiyotik tolere edemeyen hassas bireyler.
    Postbiyotikler, probiyotiklerin ürettiği metabolitleri direkt almanızı sağlar, canlı taşımaz.

    Prebiyotik takviyelerde etiket uyarısı

    Prebiyotik içerikli ürünlerde şunlara dikkat edin:
    – İçindekiler kısmında inülin, FOS (fruktooligosakkarit) gibi ifadeler aranmalı.
    – Şeker oranı düşük olmalı.
    – Günde 5 gramdan fazla alınırsa gaz ve şişkinlik yapabilir.
    – Çözünür lif (akasya lifi gibi) hassas bağırsaklar için daha uygundur.

    En iyi doğal prebiyotik kaynakları

    – Muz (özellikle yeşil kabuklu)
    – Yulaf kepeği
    – Pırasa
    – Kuşkonmaz
    – Soğan & sarımsak (SIBO yoksa)
    – Tam buğday, bulgur
    – Yer elması
    – Enginar
    – Elma kabuğu
    – Keten tohumu
    Günde en az 25 gram lif alımı hedeflenmeli.
    (British Nutrition Foundation, 2022)

    3 mins